اختلال استرس پس از سانحه؛ پیامدها و ضرورت حمایت روانی از آسیب‌دیدگان
اختلال استرس پس از سانحه؛ پیامدها و ضرورت حمایت روانی از آسیب‌دیدگان
اختلال استرس پس از سانحه، نشانگان یا سندرمی است که در پی مشاهده، تجربه مستقیم یا شنیدن یک رویداد استرس‌زا و آسیب‌زای شدید بروز می‌کند. این اختلال ممکن است در پی مواجهه با مخاطرات بالقوه خسارت‌زا، به‌ویژه رویدادهایی که با مرگ واقعی یا تهدید به مرگ همراه هستند، ایجاد شود.

به گزارش پویش برتر، به فردی که در اثر وقوع یک مخاطره دچار صدمات جسمی، روانی، خانوادگی یا اجتماعی شده و به حمایت نیاز دارد، «آسیب‌دیده» گفته می‌شود. در این میان، حمایت روانی فرایندی است که با هدف حفظ و ارتقای سلامت روان آسیب‌دیدگان انجام می‌شود. این فرایند به افراد کمک می‌کند تا با فشارهای روانی ناشی از رویداد آسیب‌زا به‌طور مؤثر سازگار شوند، فعالیت‌های روزمره خود را به‌خوبی انجام دهند، ارتباط مناسبی با اعضای خانواده و محیط پیرامون خود برقرار کنند و پس از مدتی به زندگی عادی و اجتماعی بازگردند.امدادگران حمایت روانی با انجام اقدامات لازم تلاش می‌کنند تا حد امکان از بروز تنش‌های روانی پیشگیری کنند یا شدت آن‌ها را کاهش دهند.

همچنین، افراد متخصص و آموزش‌دیده، از جمله روان‌پزشکان و روان‌شناسان، پس از وقوع مخاطرات به مناطق آسیب‌دیده اعزام می‌شوند تا خدمات سلامت روان را به افراد آسیب‌دیده ارائه دهند.نشانه‌های اختلال استرس پس از سانحه در کودکان ممکن است به شکل‌های مختلفی بروز کند. این اختلال زمانی قابل تشخیص است که کودک در پی مواجهه با یک رویداد آسیب‌زا، به‌طور مکرر تصاویر و صداهای آزاردهنده مرتبط با آن را به یاد آورد، کابوس ببیند یا صحنه‌های آسیب‌زا را در بازی‌های خود و موقعیت‌های زندگی واقعی بازسازی کند.

کاهش علاقه به فعالیت‌هایی که کودک پیش‌تر از آن‌ها لذت می‌برد، انزوای عاطفی و بروز مشکلات رفتاری مرتبط با رویداد آسیب‌زا از دیگر نشانه‌های احتمالی این اختلال هستند. همچنین، کودک ممکن است علائمی مانند تحریک‌پذیری، از جا پریدن، کاهش تمرکز، اختلال در خواب، ترس‌های مشخص و اجتناب از موقعیت‌هایی که رویداد آسیب‌زا را به یاد او می‌آورند، تجربه کند. برخی عوارض جسمانی، از جمله شکم‌درد و سردرد، نیز ممکن است در این کودکان مشاهده شود.

توجه به سلامت روان آسیب‌دیدگان، به‌ویژه کودکان، و فراهم‌کردن حمایت‌های تخصصی و به‌موقع، نقش مهمی در بهبود سازگاری روانی و بازگشت آنان به زندگی روزمره و اجتماعی دارد.

 

ثریا روزبان

کارشناس مسئول سلامت روانی اجتماعی مرکز بهداشت شرق کرج